Budyšyn

51.18147
14.4349

pomniki a wopomnjeńske tofle

Jan Arnošt Smoler płaći jako jedna z načolnych wosobinow serbskeho narodneho hibanja 19. lětstotka. Pomnik za nakładnika, publicista a rěčespytnika bu 26. meje 1968 w ramiku II. Festiwala serbskeje kultury wotkryty.
Mysličku, Smolerjowy pomnik w Budyšinje, na městnje jeho něhdyšeho skutkowanja, postajić, běchu hižo w lěće 1966, lěto Smolerjowych 150. posmjertninow, zrodźili. Předewzaće zwoprawdźichu pak hakle dwě lěće pozdźišo. Pomnik wobsteji z prosteho zornowcoweho stołpa, kotryž debi napis w serbskej a němskej rěči. Na nim trónuje mjedźana busta Smolerja. Budyski rězbar Rudolf Enderlein tutón pomnik stwori.
Na swjatočnym wotkryću w róžowniku 1968 wobdźěli so 300 hosći. Swjedźensku narěč měješe Ben Budar, čłon sekretariata zwjazkoweho předsydstwa Domowiny a nawjedowacy lektor w Ludowym nakładnistwje Domowina. Budyski měšćanosta Urban pomnik wotkry.

Malinkowa, Trudla
(01.12.2025)

zu Johann Ernst Schmaler / Jan Arnošt Smoler Todesannonce, Serbske Nowiny 43(14.6.1884)24, S. 212 † Jan Ernst Smoleŕ, Serbske Nowiny 43(21.6.1884)25, S. 213–214 Korla Awgust Jenč, Nekrolog, Časopis Maćicy Serbskeje 37(1884), S. 172–185 Khorla Kalich, Žiwjenjoběh njebo komthura Jana Ernsta Smolerja, Bautzen 1884 Nowy biografiski słownik k stawiznam a kulturje Serbow, Bautzen 1984, S. 511–513 Jan Cyž, Jan Arnošt Smoler – Wobrys jeho žiwjenja a skutkowanja, Bautzen 1975 Peter Kunze, Jan Arnošt Smoler – Ein Leben für sein Volk, Schriften des Sorbischen Instituts 10, Bautzen 1995 Pětr Kunze, Štóž swoju narodnosć z česću zańdźe – Nadźije a skutki Jana Arnošta Smolerja, Wobrazki ze Serbow, Bautzen 1995 zum Denkstein und Gedenkveranstaltungen: Denkmal für sorbischen Patrioten, Bautzener Kulturschau 17(1967)8, S. 23 Poswjećenje pomnika J. A. Smolerja, Nowa doba 22(27.5.1968)126, S. 2 Wulki a njezachodny wótčinski skutk, Nowa doba 22(29.5.1968)128, S. 1 S. K., Tři nowe pomniki – Tři nowe pućowanja, Nowa doba 22(15.6.1968)142, Předźenak S.9 Wotkryće pomnika Janej Arnoštej Smolerjej, Rozhlad 18(1968)7, S. 267 Erich Lodni, Jan Arnošt Smoler zum Gedenken. Eine würdige Gedenkstätte am Ziegelwall in Bautzen feierlich geweiht, Bautzener Kulturschau 18(1968)8, S. 6–7 Jan Cyž,, Zum Gedenken an Jan Arnošt Smoler, Bautzener Kulturschau 24(1974)6, S. 21 Jurij Grubert, Plastiki Rudolfa Enderleina, Nowa doba 15.2.1975, Předźenak S. 10 Njewšědna pohladnica je hotowa. Čornoběła fotowa pohladnica z pomnikom Jana A. Smolerja, Nowa doba 37(19.11.1983)273, S. 2 Gert Kral, Pomniki wuznamnych Serbow (6): Jan Arnošt Smoler, Serbske Nowiny 8.7.1994, Předźenak S. 4 Dwunarodnosć lěpje pytnyć, Serbske Nowiny 16(29.6.2006)124, S. 1 Trudla Malinkowa, Pomniki zasłužbnym Serbam, Serbske Nowiny 17(23.11.2007)226, S. 3 Počesća Jana Arnošta Smolerja při pomniku, Serbske Nowiny 19(10.6.2009)109 Jana Arnošta Smolerja počesćili, Serbske Nowiny 19(15.6.2009)112 Kulturne noticki, Rozhlad 59(2009)8, S. 310 at [Axel Arlt], Smolerja hódnje wopominali, Serbske Nowiny 26(4.3.2016)45, S. 1–2 Jurij Łušćanski, Lipowe łopješko před pomnikom, Serbske Nowiny 27(17.7.2017)136, S. 4 zum Bildhauer: Eva Schmidt, Rudolf Enderlein. Zum 60 Geburtstag am 21. Februar, Bautzener Kulturschau 18(1968)2, S. 9–11 Herbert Flügel, Bildhauer Rudolf Enderlein 65 Jahre, Bautzener Kulturschau 23(1973)2, S. 6–7 Rudolf Enderlein 70 Jahre, Bautzener Kulturschau 28(1978)2, S. 20 Herbert Flügel, Bildhauer Rudolf Enderlein 75 Jahre, Bautzener Kulturschau 33(1983)2, S. 2–4 Rudolf Enderlein njebohi, Nowa doba 39(18.9.1985)219 Rudolf Enderlein njeboh, Rozhlad 35(1985)11, S. 351 Miriam Schönbach, Vater der Bautzener Bären, Sächsische Zeitung 63(21.2.2008)44, S. 17 Ł [Jurij Łušćanski], Pomniki Serbow tworił. K 100. posmjertnym narodninam Rudolfa Enderleina, Serbske Nowiny 18(22.2.2008)38, S. 4 Jurij Łušćanski, Konje rjehoceja w pyše z horda, Katolski Posoł (23.3.2008)12, S. 91 zu Benennungen: AK [Andreas Kirschke], Dróha dwurěčnje pomjenowana, Serbske Nowiny 26(23.6.2016)120, S. 4

Foto 1
Foto 2